{"id":1707,"date":"2025-10-01T12:24:41","date_gmt":"2025-10-01T12:24:41","guid":{"rendered":"https:\/\/drisikustuner.com\/?p=1707"},"modified":"2025-10-01T12:24:41","modified_gmt":"2025-10-01T12:24:41","slug":"endometriozis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/endometriozis\/","title":{"rendered":"Endometriozis"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n<p>Endometriozis, pelvik a\u011fr\u0131ya ve infertiliteye yol a\u00e7an yayg\u0131n bir rahats\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Endometriyum&#8221;, rahmin (uterus) i\u00e7 zar\u0131na verilen add\u0131r. Endometriozisli ki\u015filerde, normalde endometriyumda bulunanlara benzer h\u00fccreler\u00a0uterusun\u00a0<strong>d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fcr (\u00a0\u015eekil 1<\/strong>\u00a0). Bu endometriozis h\u00fccreleri b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde, semptomlara yol a\u00e7abilen iltihaplanmaya neden olurlar. Endometriozisin en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler overler (yumurtal\u0131klar), fallop t\u00fcpleri, kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak ve uterusun \u00f6n, arka ve yan b\u00f6lgeleridir.<\/p>\n<p>Endometriozis i\u00e7in \u00e7e\u015fitli t\u0131bbi ve cerrahi tedavi se\u00e7enekleri mevcuttur. En iyi tedavi, ki\u015fisel durumunuza ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015eekil 1.<\/strong> V\u00fccutta endometriozis dokusunun b\u00fcy\u00fcyebilece\u011fi baz\u0131 b\u00f6lgeleri g\u00f6stermektedir (mor lekeler). Yayg\u0131n b\u00f6lgeler aras\u0131nda overler, yumurtal\u0131klar\u0131 rahme ba\u011flayan t\u00fcpler (fallop t\u00fcpleri) ve ba\u011f\u0131rsaklar bulunur. Endometriozis ayr\u0131ca uterusun \u00f6n\u00fcnde, arkas\u0131nda ve yanlar\u0131nda da b\u00fcy\u00fcyebilir. Bazen jinekoloji uzman\u0131 pelvik muayene yaparken dokuyu hissedebilir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1708 size-full\" src=\"https:\/\/drisikustuner.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/endo.png\" alt=\"\" width=\"528\" height=\"531\" srcset=\"https:\/\/drisikustuner.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/endo.png 528w, https:\/\/drisikustuner.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/endo-320x322.png 320w, https:\/\/drisikustuner.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/endo-160x160.png 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>ENDOMETR\u0130OZ\u0130S NEDENLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Endometriozisin nedeni bilinmemektedir. Yayg\u0131n bir teori, ayl\u0131k adet d\u00f6nemi s\u0131ras\u0131nda bir miktar adet kan\u0131n\u0131n ve endometriyumun fallop t\u00fcpleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uterustan geriye do\u011fru akarak pelvise girdi\u011fidir. Bu doku daha sonra pelvise ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde b\u00fcy\u00fcr. Buna &#8220;geriye d\u00f6n\u00fck adet g\u00f6rme teorisi&#8221; denir. Ba\u015fka teoriler de mevcuttur ve bu durumun nedenini bulmak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmalar devam etmektedir.<\/p>\n<p><strong>ENDOMETR\u0130OZ\u0130S BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Endometriozisli baz\u0131 ki\u015filerde hi\u00e7bir belirti g\u00f6r\u00fclmez. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen belirti, \u00f6zellikle adet d\u00f6nemlerinde pelvik b\u00f6lgede a\u011fr\u0131d\u0131r. Endometriozis belirtileri genellikle ki\u015fi menopoza girdi\u011finde ortadan kalkar.<\/p>\n<p><strong>A\u011fr\u0131\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Endometriozisin neden oldu\u011fu pelvik a\u011fr\u0131 \u015fu durumlarda ortaya \u00e7\u0131kabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Adet d\u00f6neminden hemen \u00f6nce veya adet s\u0131ras\u0131nda. Baz\u0131 durumlarda, a\u011fr\u0131l\u0131 adet d\u00f6nemleri zamanla k\u00f6t\u00fcle\u015fir.<\/li>\n<li>Adet d\u00f6nemleri aras\u0131nda, adet d\u00f6neminde artan a\u011fr\u0131.<\/li>\n<li>Cinsel ili\u015fki s\u0131ras\u0131nda veya sonras\u0131nda.<\/li>\n<li>\u00d6zellikle adet d\u00f6neminde, d\u0131\u015fk\u0131lama veya idrar yapma s\u0131ras\u0131nda.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pelvik a\u011fr\u0131; pelvik taban kas spazm\u0131, pelvik enfeksiyonlar ve irritabl ba\u011f\u0131rsak sendromu gibi bir\u00e7ok ba\u015fka rahats\u0131zl\u0131ktan kaynaklanabilir. Pelvik a\u011fr\u0131n\u0131z varsa, kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzman\u0131n\u0131z, endometriozisin neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><strong>Hamile kalmada zorluk (infertilite)\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Endometriozis, gebe kalmay\u0131 daha da zorla\u015ft\u0131rabilir. Bunun nedeni, endometriozisin overlere veya fallop t\u00fcplerine zarar verebilecek skar dokusu olu\u015fumuna neden olabilmesi olabilir. Skar dokusu olmayan endometriozis hastalar\u0131 bile gebe kalmakta zorluk \u00e7ekebilir.<\/p>\n<p>Hamile kalan ki\u015filerde endometriozis hamileli\u011fe zarar vermez. Ayr\u0131ca, endometriozis belirtileri genellikle hamilelikten sonra d\u00fczelir.<\/p>\n<p><strong>Endometriomalar\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Endometriozisli ki\u015filerde, endometriozis dokusu i\u00e7eren over kistleri geli\u015febilir; bunlara endometrioma denir. Endometriomalar genellikle \u00e7ikolata \u015furubuna benzeyen eski kanla doludur; bu nedenle bazen &#8220;\u00e7ikolata kistleri&#8221; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Endometriomalar bazen pelvik ultrason s\u0131ras\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilir veya pelvik muayene s\u0131ras\u0131nda hissedilebilir. \u0130yi huyludurlar (kanserli de\u011fillerdir) ancak pelvik a\u011fr\u0131ya neden olabilirler; bu durumda genellikle cerrahi m\u00fcdahale \u00f6nerilir.<\/p>\n<p><strong>ENDOMETR\u0130OZ\u0130S TANISI<\/strong><\/p>\n<p>Pelvik a\u011fr\u0131n\u0131z veya a\u011fr\u0131l\u0131 adet d\u00f6nemleriniz varsa, kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzman\u0131n\u0131z endometriozis olabilece\u011finizden \u015f\u00fcphelenebilir. Ancak, endometriozis olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesin olarak anlaman\u0131n tek yolu, doktorun anormal dokuyu g\u00f6r\u00fcp test edebilmesi (biyopsi) i\u00e7in ameliyat olmakt\u0131r. Endometriozis varsa, bu a\u015famada dokuyu \u00e7\u0131karabilirler.<\/p>\n<p>Endometriozis, ultrason, r\u00f6ntgen veya di\u011fer invaziv olmayan y\u00f6ntemlerle kesin olarak te\u015fhis edilemez; ancak endometriomalar genellikle ultrasonla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Doktorunuzun a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 ciddiye almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, ba\u015fka bir doktor veya klinikten randevu alabilirsiniz. Adet d\u00f6neminiz s\u0131ras\u0131nda bir miktar rahats\u0131zl\u0131k normal olabilir, ancak endometriozis kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yard\u0131mc\u0131 olabilecek tedaviler mevcuttur.<\/p>\n<p>Endometriozis, ameliyat s\u0131ras\u0131nda tespit edilen bulgulara ba\u011fl\u0131 olarak hafif, orta veya \u015fiddetli olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak, bu kategori her zaman semptomlar\u0131n \u015fiddetiyle ili\u015fkili de\u011fildir; hafif hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde \u015fiddetli semptomlar, \u015fiddetli hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde ise hafif semptomlar g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Belirtileriniz endometriozise i\u015faret ediyorsa, doktorunuz tan\u0131y\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in hemen ameliyat yapmak yerine, yard\u0131mc\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in ila\u00e7 tedavisini denemenizi \u00f6nerebilir.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k uzman\u0131n\u0131z, sizin durumunuz i\u00e7in hangi tan\u0131 ve tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n en mant\u0131kl\u0131 oldu\u011fu konusunda sizinle konu\u015fabilir.<\/p>\n<p><strong>ENDOMETR\u0130OZ TEDAV\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Endometriozisin \u00e7e\u015fitli tedavi se\u00e7enekleri vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Steroid olmayan antiinflamatuar ila\u00e7lar (NSAID&#8217;ler)<\/li>\n<li>Hormonlu do\u011fum kontrol\u00fc<\/li>\n<li>Di\u011fer hormon tedavisi bi\u00e7imleri (gonadotropin salg\u0131lat\u0131c\u0131 hormon analoglar\u0131)<\/li>\n<li>Ameliyat<\/li>\n<\/ul>\n<p>Her tedavi se\u00e7ene\u011fi a\u015fa\u011f\u0131da daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. En iyi tedavi, semptomlar\u0131n\u0131za ve gelecekte hamile kalmak isteyip istemedi\u011finize ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130la\u00e7lar\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0\u0130la\u00e7lar endometriozisi tamamen ortadan kald\u0131rmasa da a\u011fr\u0131y\u0131 hafifletmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir. \u0130lk denedi\u011finiz ila\u00e7(lar) a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 bir ila \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde iyile\u015ftirmezse, doktorunuz ba\u015fka bir ila\u00e7 t\u00fcr\u00fc denemenizi \u00f6nerebilir veya makul bir sonraki ad\u0131m olarak ameliyat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<p><strong>Steroid olmayan anti-enflamatuar ila\u00e7lar\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0NSAID&#8217;ler, endometriozis kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131y\u0131 hafifletmeye yard\u0131mc\u0131 olabilen bir a\u011fr\u0131 kesici t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Genel olarak a\u011fr\u0131dan ve a\u011fr\u0131l\u0131 adet d\u00f6nemlerinden sorumlu ana kimyasallardan biri olan prostaglandinlerin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 durdurarak etki g\u00f6sterirler. Bu ila\u00e7lara adetinizden bir ila iki g\u00fcn \u00f6nce ba\u015flamak, prostaglandin \u00fcretimini engelleyerek adet a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in en iyi sonucu verir. NSAID&#8217;lerin prostaglandin \u00fcretimini bloke edip a\u011fr\u0131y\u0131 azaltmas\u0131 biraz zaman alabilir ve birka\u00e7 doz gerekebilir. NSAID&#8217;ler endometriozis dokusunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmez veya b\u00fcy\u00fcmesini engellemez.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130buprofen\u00a0\u2013 Paket \u00fczerindeki talimatlar\u0131 dikkatlice izleyin. Genellikle ilk doz i\u00e7in iki tablet, sonras\u0131nda ise ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda her d\u00f6rt ila alt\u0131 saatte bir bir tablet al\u0131n\u0131r. \u0130buprofen yemeklerle birlikte al\u0131nmal\u0131 ve a\u011fr\u0131 ba\u015flamadan bir ila iki g\u00fcn \u00f6nce ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda en etkili olabilir. Doktorlar daha y\u00fcksek dozlar re\u00e7ete edebilir.<\/li>\n<li>Naproksen\u00a0\u2013 Doz ve s\u0131kl\u0131k form\u00fclasyona ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fti\u011finden, paket talimatlar\u0131n\u0131 izleyin. Genellikle ilk doz i\u00e7in iki tablet al\u0131n\u0131r ve daha sonra, form\u00fclasyona ba\u011fl\u0131 olarak, gerekti\u011finde her 8 ila 12 saatte bir bir tablet al\u0131n\u0131r. T\u00fcm tabletler yemek ve bol su ile al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u0130buprofen\u00a0gibi , naproksen de tipik adet sanc\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bir veya iki g\u00fcn \u00f6nce ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda daha etkili olabilir. Doktorlar daha y\u00fcksek dozlar re\u00e7ete edebilir.<\/li>\n<li>Re\u00e7eteli NSAID&#8217;ler \u2013 Re\u00e7etesiz sat\u0131lan NSAID&#8217;ler etkili olmazsa, re\u00e7eteli g\u00fc\u00e7ler ve form\u00fclasyonlar faydal\u0131 olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>NSAID&#8217;lerin dezavantaj\u0131, endometriozis kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131y\u0131 her zaman hafifletmemeleridir. NSAID&#8217;ler, hormonal do\u011fum kontrol\u00fc gibi ba\u015fka bir tedaviyle birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda muhtemelen daha iyi etki g\u00f6sterir. NSAID&#8217;lerin ciddi yan etkileri, nadir de olsa, mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6brek sorunlar\u0131 ve y\u00fcksek tansiyonun k\u00f6t\u00fcle\u015fmesidir.<\/p>\n<p><strong>Hormon tedavisi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hormonlu do\u011fum kontrol y\u00f6ntemleri\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0A\u011f\u0131zdan al\u0131nan haplar, hormonal do\u011fum kontrol y\u00f6ntemleri, \u00f6zellikle s\u00fcrekli kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda (sadece aktif haplar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda adet kanamas\u0131n\u0131 azaltt\u0131klar\u0131 veya \u00f6nledikleri i\u00e7in genellikle a\u011fr\u0131 tedavisinde faydal\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck a\u011f\u0131zdan al\u0131nan progestin haplar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra enjekte edilebilir ve implante edilebilir uzun etkili progestinler, endometriozis kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131n\u0131n tedavisinde olduk\u00e7a etkili olabilir. Progestin i\u00e7eren bir rahim i\u00e7i ara\u00e7 (R\u0130A) da a\u011fr\u0131 tedavisinde olduk\u00e7a etkili olabilir.<\/p>\n<p>\u00d6strojen i\u00e7eren hormonal do\u011fum kontrol\u00fcn\u00fcn en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen yan etkileri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Bulant\u0131<\/li>\n<li>G\u00f6\u011f\u00fcs hassasiyeti<\/li>\n<li>Adet d\u00f6nemleri aras\u0131nda d\u00fczensiz vajinal kanama veya &#8220;lekelenme&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu yan etkiler genellikle tedaviyi birka\u00e7 ay kulland\u0131ktan sonra d\u00fczelir. Ciddi yan etkiler (\u00f6rne\u011fin kan p\u0131ht\u0131lar\u0131, fel\u00e7, kalp krizi) sigara i\u00e7meyen ki\u015filerde nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Progestinler\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Progestinler, progesteron ad\u0131 verilen do\u011fal bir hormonun sentetik bir formudur. \u00d6strojen i\u00e7eren hormonal do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerini ve a\u011fr\u0131 kesici alam\u0131yorsan\u0131z veya kullanam\u0131yorsan\u0131z (\u00f6rne\u011fin sigara i\u00e7iyorsan\u0131z) bu tedavi \u00f6nerilebilir. Progestinler re\u00e7ete gerektirir ve genellikle hap veya enjeksiyon olarak verilir. Hamile kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z kullan\u0131lmazlar. Progestin i\u00e7eren bir R\u0130A, \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde progestini do\u011frudan rahme iletir ve belirgin \u015fekilde daha hafif ve daha az a\u011fr\u0131l\u0131 adet d\u00f6nemleri sa\u011flar.<\/p>\n<p>Progestinlerin yan etkileri baz\u0131 ki\u015filer i\u00e7in rahats\u0131z edici olabilir. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen yan etkiler aras\u0131nda \u015fi\u015fkinlik, kilo al\u0131m\u0131, d\u00fczensiz vajinal kanama, akne ve nadiren de olsa k\u00f6t\u00fcle\u015fen depresyon bulunur.<\/p>\n<p><strong>Gonadotropin salg\u0131lat\u0131c\u0131 hormon analoglar\u0131\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Gonadotropin salg\u0131lat\u0131c\u0131 hormon (GnRH) analoglar\u0131 aras\u0131nda GnRH &#8220;agonistleri&#8221; ve GnRH &#8220;antagonistleri&#8221; bulunur. Her iki ila\u00e7 t\u00fcr\u00fc de overlerin \u00f6strojen \u00fcretimini ge\u00e7ici olarak durdurmas\u0131na neden olur. Bu, endometriozis dokusunun k\u00fc\u00e7\u00fclmesine neden olur.<\/p>\n<p>Bu tedavi, \u015fiddetli a\u011fr\u0131s\u0131 olanlar da dahil olmak \u00fczere hastalar\u0131n y\u00fczde 80&#8217;inden fazlas\u0131nda a\u011fr\u0131y\u0131 azalt\u0131r. Hamile kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z GnRH analoglar\u0131 kullan\u0131lmaz.<\/p>\n<p>GnRH agonistlerine \u00f6rnek olarak \u015funlar verilebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Nafarelin\u00a0\u2013 G\u00fcnde iki kez al\u0131nan burun spreyi<\/li>\n<li>L\u00f6prolid\u00a0\u2013 Her bir veya \u00fc\u00e7 ayda bir al\u0131nan a\u015f\u0131<\/li>\n<li>Goserelin \u2013 28 g\u00fcnde bir kez al\u0131nan a\u015f\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>GnRH antagonistleri hap veya tablet formunda mevcuttur. \u00d6rnekler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Elagolix<\/li>\n<li>Relugolix \u2013 Estradiol (bir \u00f6strojen) ve noretindron asetat\u00a0(bir progestin) hormonlar\u0131yla birlikte gelir<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yeti\u015fkinler, bir GnRH agonisti dozunun tamam\u0131n\u0131 12 aya kadar veya bir GnRH antagonisti dozunu 24 aya kadar alabilirler. GnRH analoglar\u0131 i\u00e7in, zamanla kemiklerin zay\u0131flamas\u0131 (kemik kayb\u0131-osteoporoz) konusunda endi\u015feler vard\u0131r. Kemik kayb\u0131n\u0131 en aza indirmenin bir yolu, GnRH analo\u011funa ek olarak hormonal &#8220;ekleme&#8221; tedavisi (\u00e7ok az miktarda \u00f6strojen veya sentetik progestin eklenmesi) almakt\u0131r. \u0130la\u00e7, relugolix&#8217;te oldu\u011fu gibi \u00f6strojen ve bir progestin kombinasyonu halinde ise, ekleme tedavisine gerek yoktur.<\/p>\n<p>Hormonal add-back kullan\u0131m\u0131 ayn\u0131 zamanda GnRH analoglar\u0131n\u0131n en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen yan etkilerinin (ate\u015f basmas\u0131, vajinal kuruluk, libido azalmas\u0131, uykusuzluk) tedavisine de yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p><strong>Aromataz inhibit\u00f6rleri\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Bu ila\u00e7lar, dokudaki \u00f6strojen seviyelerini art\u0131ran belirli bir enzimi (aromataz) bloke eder. Endometriozis dokusunun kendi aromataz\u0131n\u0131 \u00fcretti\u011fine dair kan\u0131tlar artmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Aromataz inhibit\u00f6rlerine \u00f6rnek olarak\u00a0letrozol\u00a0ve\u00a0anastrozol\u00a0verilebilir. Her iki ila\u00e7 da g\u00fcnde bir kez al\u0131nan haplard\u0131r. Bu ila\u00e7lar\u0131n hormonal do\u011fum kontrol ila\u00e7lar\u0131, progestinler veya GnRH agonistleriyle birlikte kullan\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n herhangi birinin tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131lmas\u0131ndan daha etkili olabilir. Bu, yan etkileri minimum d\u00fczeyde oldu\u011fu i\u00e7in hamile kalmak istemeyen ki\u015filerde endometriozis a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n uzun vadeli tedavisi i\u00e7in bir strateji olabilir.<\/p>\n<p><strong>Ameliyat\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi, baz\u0131 durumlarda,\u00a0ila\u00e7 tedavisine ba\u015flamadan\u00a0<strong>\u00f6nce endometriozis te\u015fhisi (ve muhtemelen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131) i\u00e7in ameliyat yap\u0131l\u0131r<\/strong>. Di\u011fer durumlarda ise, ila\u00e7lar a\u011fr\u0131y\u0131 hafifletmek i\u00e7in yeterince etkili olmad\u0131\u011f\u0131nda ameliyat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Ameliyat genellikle &#8220;laparoskopik&#8221; olarak yap\u0131labilir. Bu y\u00f6ntemde, doktor kar\u0131n ve pelvis i\u00e7ine aletler yerle\u015ftirmek i\u00e7in birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck kesi yapar. Bu aletlerden birinde \u0131\u015f\u0131k ve kamera bulunur ve bu sayede doktor organlar\u0131 ekranda g\u00f6rebilir. Laparoskopi, a\u00e7\u0131k cerrahiye (kar\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck bir kesi a\u00e7\u0131l\u0131r) g\u00f6re daha az invazivdir ve genellikle daha k\u0131sa bir iyile\u015fme s\u00fcresine sahiptir.<\/p>\n<p>Doktorlar, ameliyat s\u0131ras\u0131nda endometriozis dokusunu \u00e7\u0131karmak veya yok etmek i\u00e7in farkl\u0131 y\u00f6ntemler kullan\u0131rlar. A\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda endometriozis tedavisinde cerrahi bir se\u00e7enek olabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Belirli bir b\u00f6lgede lokalize olan ve muayenede hassas olan \u015fiddetli a\u011fr\u0131.<\/li>\n<li>\u0130la\u00e7lar\u0131 denedim ama hala pelvik muayenede belirli bir noktada endometriozisle ilgili rahats\u0131z edici a\u011fr\u0131 var.<\/li>\n<li>Pelvik b\u00f6lgede bir b\u00fcy\u00fcme veya kitle varsa, kitlenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve endometriozis veya ba\u015fka bir sorunun neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in ameliyat gerekebilir.<\/li>\n<li>Hamile kalmakta zorluk \u00e7ekiyorsan\u0131z (ve doktorunuz bunun nedeninin endometriozis olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ameliyat\u0131n amac\u0131 endometriozis ve skar dokusunu \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Bu ameliyat\u0131 ge\u00e7iren ki\u015filerin yakla\u015f\u0131k %75&#8217;i ameliyattan sonraki birka\u00e7 ay boyunca daha az a\u011fr\u0131 hisseder. Ancak ameliyat kal\u0131c\u0131 bir tedavi de\u011fildir ve ameliyattan sonra hormonal do\u011fum kontrol\u00fc gibi bir tedavi y\u00f6ntemi kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece endometriozis dokusunun tekrar b\u00fcy\u00fcme ve a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131n geri d\u00f6nme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>Baz\u0131 durumlarda, sadece endometriozis dokusunu \u00e7\u0131karmak veya yok etmek yerine, t\u00fcm uterus (rahim) ve bazen overler (yumurtal\u0131klar) al\u0131n\u0131r. Bu y\u00f6ntem genellikle, di\u011fer tedavilere ra\u011fmen \u015fiddetli semptomlar ya\u015famaya devam eden ve gelecekte hamile kalmak istemeyen ki\u015filer i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p><strong>Endometrioma tedavisi\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0\u0130la\u00e7lar\u0131n endometrioma (&#8220;\u00e7ikolata kisti&#8221;)&#8217;ni iyile\u015ftirmesi pek olas\u0131 de\u011fildir. 4-5 cm&#8217;den b\u00fcy\u00fck, semptomatik veya b\u00fcy\u00fcyen bir endometrioma varsa, genellikle cerrahi m\u00fcdahale \u00f6nerilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc cerrahi m\u00fcdahale tan\u0131y\u0131 do\u011frulayabilir, komplikasyonlar\u0131 (endometrioma r\u00fcpt\u00fcr\u00fc gibi) \u00f6nleyebilir ve semptomlar\u0131 (a\u011fr\u0131 gibi) hafifletebilir. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck endometriomalar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmez \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u0131s\u0131rl\u0131kla (infertilite) ili\u015fkileri belirsizdir ve over cerrahisi zamanla oosit \u00fcretme yetene\u011fini azaltacakt\u0131r. Over rezervi azalacakt\u0131r. Ancak, k\u00fc\u00e7\u00fck endometriomalar zamanla b\u00fcy\u00fcyebilir ve semptomlara neden olabilir; bu noktada \u00e7\u0131kar\u0131labilirler.<\/p>\n<p><strong>Uterus (Rahim) veya overlerin (yumurtal\u0131klar\u0131n) al\u0131nmas\u0131\u00a0<\/strong>\u00a0\u2014\u00a0\u00a0Doktorunuz a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda rahminizin veya yumurtal\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n ya da her ikisinin birden al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Di\u011fer tedavileri denediniz ancak \u015fiddetli semptomlar\u0131n\u0131z devam ediyor.<\/li>\n<li>Gelecekte hamile kalmak istemiyorsunuz.<\/li>\n<li>Kal\u0131c\u0131 bir tedavi istiyorsunuz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Uterusun al\u0131nmas\u0131 ameliyat\u0131na histerektomi denir.<\/p>\n<p>Overlerin ve fallop t\u00fcplerinin al\u0131nmas\u0131 ameliyat\u0131na salpingo-ooferektomi denir. Endometriozis tedavisi i\u00e7in overlerin al\u0131nmas\u0131 her zaman gerekli de\u011fildir; bu karar ya\u015f\u0131n\u0131za ve tercihlerinize ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. overleriniz ve fallop t\u00fcpleriniz al\u0131n\u0131rsa, v\u00fccudunuz art\u0131k \u00f6strojen \u00fcretmez ve adet g\u00f6rmezsiniz; buna &#8220;cerrahi menopoz&#8221; denir. Baz\u0131 durumlarda, ameliyattan sonra progesteron ve \u00f6strojen i\u00e7eren hormon tedavisi \u00f6nerilir.<\/p>\n<p><strong>KISIRLIK TEDAV\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Endometriozise ba\u011fl\u0131 k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131n tedavisi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli se\u00e7enekler mevcuttur. En iyi tedavi, ya\u015f\u0131n\u0131z, ba\u015fka do\u011furganl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131z olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve endometriozisinizin ne kadar \u015fiddetli oldu\u011fu gibi ki\u015fisel fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Tedavi se\u00e7enekleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Klomifen\u00a0,\u00a0anastrozol\u00a0veya\u00a0letrozol\u00a0gibi ovulasyonu sa\u011flayan ila\u00e7lar.<\/li>\n<li>\u0130nfertilite (K\u0131s\u0131rl\u0131k) ila\u00e7lar\u0131 art\u0131 \u0130n utero inseminasyon (IUI) (a\u015f\u0131lama tedavisi).<\/li>\n<li>Endometriozis dokusunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan ameliyat.<\/li>\n<li>T\u00fcp bebek tedavisi (IVF).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Prof. Dr. I\u015f\u0131k \u00dcst\u00fcner<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Endometriozis, pelvik a\u011fr\u0131ya ve infertiliteye yol a\u00e7an yayg\u0131n bir rahats\u0131zl\u0131kt\u0131r. &#8220;Endometriyum&#8221;, rahmin (uterus) i\u00e7 zar\u0131na verilen add\u0131r. Endometriozisli ki\u015filerde, normalde endometriyumda bulunanlara benzer h\u00fccreler\u00a0uterusun\u00a0d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fcr (\u00a0\u015eekil 1\u00a0). Bu endometriozis h\u00fccreleri b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde, semptomlara yol a\u00e7abilen iltihaplanmaya neden olurlar. Endometriozisin en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler overler (yumurtal\u0131klar), fallop t\u00fcpleri, kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak ve uterusun \u00f6n, arka ve yanLeer M\u00e1s<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1708,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1707","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1707"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1718,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1707\/revisions\/1718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drisikustuner.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}